10.5.2.1 Kaupréttarsamningar starfsmanna Kaupþings

Á árinu 2005 voru útistandandi kaupréttarsamningar starfsmanna um 13 milljónir hluta (130 milljónir kr. að nafnvirði). Innlausnarverð þeirra var á bilinu 600 til 660 á hlut (hver hlutur var tíu kr. að nafnvirði). Stærstur hluti þeirra var þó ekki laus til innlausnar fyrr en 2008, eða um 10 milljónir hluta. Árið 2006 voru gerðir nýir samningar um kauprétt starfsmanna á rúmlega 20 milljónum hluta í bankanum. Tiltölulega lítill hluti af þeim kaupréttum sem veittir voru eftir árið 2005 var innleystur fyrir utan þær 4,2 milljónir hluta sem innleystar voru á árunum 2007 til 2008. Við fall bankans voru um 35 milljónir hluta í bankanum útistandandi vegna kaupréttarsamninga starfsmanna, sjá nánar á mynd 60.

Sú krafa var þó uppi meðal starfsmanna og stjórnenda Kaupþings að fá heldur lán hjá félaginu til kaupa á bréfum85 með sölurétti fremur en að gefnir væru út kaupréttir. Sú aðferð var mun hagstæðari fyrir starfsmennina þar sem kaupréttir voru skattlagðir með sama hætti og laun en hagnaður vegna hlutafjárkaupa sem fjármagnaður var með lánum bar einungis 10% fjármagnstekjuskatt.

86 Aðferðin var einnig heppilegri fyrir fyrirtækið að sögn forstjórans, Hreiðars Más Sigurðssonar, þar sem fyrirtækið greiddi þá ekki tryggingargjald vegna þeirra eins og ef um kauprétti hefði verið að ræða.87

Rammagrein 3 - Kafla 10.5

10.5.2.2 Lán starfsmanna Kaupþings til hlutabréfakaupa

Samkvæmt fréttatilkynningu Kaupþings Búnaðarbanka var sú stefna samþykkt á aðalfundi bankans 27. mars 2004 að æskilegt væri að lykilstarfsmenn væru einnig hluthafar bankans með afgerandi hætti.94 Í því skyni var samþykkt að veita starfsmönnum kauprétti og þeim boðið að taka lán hjá bankanum til að fjármagna kaup á hlutabréfum í félaginu og samfara því var veittur söluréttur á bréfunum. Eftir framangreinda stefnumótun aðalfundar í mars 2004 jukust lán til starfsmanna Kaupþings mikið. Lánin voru orðin liðlega 5 milljarðar króna í upphafi árs 2005. Á aðalfundi bankans 2004 gerði Ásgeir Thoroddsen, formaður launanefndar, grein fyrir launafyrirkomulagi bankans.95 Þar var samþykkt tillaga stjórnar að kaup og söluréttir til starfsmanna gætu verið allt að 9% af útgefnum hlutum í bankanum. Í ræðu formanns launanefndar var sérstaklega tekið fram að starfsmenn ættu ekki að bera fjárhagslega áhættu af kaupum á hlutafé í bankanum en nytu á hinn bóginn ávinnings af því að hlutabréfin hækkuðu í verði. Skaðleysi starfsmanna var á þessum tíma tryggt með útgáfu sölurétta.96 Lán sem veitt voru starfsmönnum í þessu skyni árið 2003 voru á sambærilegum kjörum og bankinn naut sjálfur, þ.e. REIBOR vextir án álags.97 Lán til starfsmanna sem veitt voru árið 2005 voru hins vegar með 120 punkta álagi ofan á REIBOR og sama vaxtaálag var ef lánið var veitt í erlendum myntum en þá ofan á LIBOR eða EURIBOR vexti.98 Vextirnir skyldu lagðir við höfuðstólinn einu sinni á ári en gjalddagi lánanna sem veitt voru árið 2005 var 1. desember 2010. Á þremur og hálfu ári (frá ársbyrjun 2005) ríflega áttfölduðust lán sem Kaupþing veitti starfsmönnum sínum til hlutafjárkaupa í bankanum og stóðu í um 45 milljörðum kr. í upphafi árs 2008

eða tæplega 10% af eiginfjárgrunni bankans.99 Lánin stóðu í 60 milljörðum króna við fall bankans í byrjun október 2008. IFRS reikningsskilastaðlar gera ráð fyrir að sölurétti beri að draga frá eiginfjárgrunni félags.100 Stjórnendur Kaupþings leituðu því leiða til að haga þessari tegund hvatalauna, þ.e. lánum til hlutabréfakaupa með sölurétti á bréfunum fyrir andvirði veðsins við lántöku, á annan veg með atbeina endurskoðenda bankans. Lausnin fólst í því að veita lán með 10% sjálfsskuldarábyrgð starfsmannsins á höfuðstól og vöxtum þess gegn því að starfsmaður félli frá söluréttinum. Yfirlýsing vegna niðurfellingar söluréttar var send Kauphöll Íslands 31. desember 2005. Kveðið var á um að til veðkalla vegna öflunar frekari trygginga kæmi ef virði veða færi niður fyrir 90% af höfuðstól lána að teknu tilliti til vaxta. Bankinn knúði ekki fram veðköll þegar bréfin tóku að lækka árið 2007 og veðþekja fór niður fyrir tilskilin mörk þar sem stjórnendur leituðu að „annarri lausn“, sbr. ummæli Guðmundar Þórðar Guðmundssonar hér á eftir.101 Endurskoðendur bankans virðast þó ekki hafa litið til sambands eiginfjárgrunns bankans og lána til starfsmanna fyrir hlutabréfum í bankanum fyrr en á þeim tímapunkti, þ.e. þegar hlutabréf í bankanum tóku að lækka og virði veðanna þar með. Fyrir rannsóknarnefnd var ytri endurskoðandi Kaupþings, Reynir Stefán Gylfason, spurður hvort hann hefði kynnt sér reglur í öðrum löndum um reikningslega meðferð á lánum hlutafélaga til starfsmanna í því skyni að kaupa hlutabréf í félaginu. Svar Reynis hljóðaði svo: „Nei, við sem sagt, þegar að þetta var, 2005, þá var náttúrulega innleiðing á alþjóðlegum reikningsskilastöðlum og þá fór fram gríðarleg umræða, annars vegar innan bara okkar félags hérna innanhúss á Íslandi, KPMG, jafnframt á milli endurskoðunarskrifstofa sem voru þá með þessi, þessa banka, [...] við spurðum, ég meina, hvernig eru menn að meðhöndla lán til starfsmanna með veði í eigin bréfum. Þar kom einhvers staðar fram að slíkt væri óheimilt, t.d. ef ég man rétt í Lúxemborg. Þannig að við fengum aldrei komment, sagt: Heyrðu, þetta er óeðlilegur gjörningur, þetta ætti aldrei … .“102 Aðspurður hver munurinn væri á því að veita sölurétt annars vegar og hins vegar að veita lán, án ábyrgðar, svaraði Sigurður Einarsson, stjórnarformaður Kaupþings, á þessa leið: „Ég hugsa að það sé eitthvað lítill munur á því.“103 Í þessu sambandi má geta þess að lánveitingar af því tagi sem Kaupþing og Glitnir veittu starfsmönnum sínum hafa verið bannaðar í Bandaríkjunum frá árinu 1950 samkvæmt lögum um innstæðutryggingarsjóð þar í landi en þau eiga rætur að rekja til ársins 1828.104 Fyrirsvarsmenn bankans virðast hafa lagt hart að starfsmönnum að taka við háum lánum til kaupa á hlutabréfum og fyrirtækjamenning sú er við lýði var innan bankans hneig einnig í þá átt. Guðmundur Þórður Guðmundsson, framkvæmdastjóri hjá Kaupþingi, lýsti þessu með eftirfarandi hætti: „[...] ef þú sest niður með yfirmanni þínum: Heyrðu, ég bara hef ekki efni á að taka svona stórt lán hjá þér. Hann: Mér finnst að, þú átt að taka þetta. Ég: Nei, veistu að mér líst ekki á þetta, ég er ekki með nógu há laun til þess að standa undir þessu hérna. Hann: Þú þarft ekki að hafa áhyggjur af því, það eru, áhætta þín er í raun og veru mjög takmörkuð eða engin. Þú tekur þetta hér.“105 Við skýrslutöku fyrir rannsóknarnefnd kom fram hjá Hreiðari Má Sigurðssyni að heildarlánveitingar bankans til starfsfólks vegna kaupa þess á hlutabréfum í bankanum á framangreindum grundvelli hefðu numið 50 milljörðum króna. Miðað við áðurnefnda 10% sjálfskuldarábyrgð á höfuðstól námu persónulegar skuldbindingar starfsfólks því um 5 milljörðum króna.106 Um þetta komu m.a. fram hjá Hreiðari Má þau sjónarmið sem vitnað er til hér til hliðar. Þegar kom að þeim tíma að það reyndi hugsanlega á veðköll síðla árs 2007 vegna 10% sjálfskuldarábyrgðar starfsmanna á lánunum var ekki hlaupið að því fyrir þá að selja hlutabréfin í Kaupþingi til að mæta veðköllunum. Samkvæmt 7. gr. lánssamninga sem starfsmenn undirrituðu vegna lána með veðum í hlutabréfum Kaupþings var óheimilt að selja eða veðsetja bréfin fyrr en lánið væri að fullu greitt. Samkvæmt upplýsingum frá framkvæmdastjóra lögfræðisviðs bankans, seldu starfsmenn aðeins 0,9% af heildarhlutafé sínu á árinu 2006, 2,2% á árinu 2007 og 0,6% á árinu 2008. Það kom þó ekki aðeins til af tryggð heldur einnig vegna nefndra kvaða sem mælt var fyrir um gagnvart starfsmönnum í lánasamningum. Starfsmenn Kaupþings áttu á þessum tíma samtals ríflega 7% í bankanum. Starfsmenn Kaupþings sem gáfu skýrslu fyrir rannsóknarnefnd 4. september 2009 mátu það svo að bankinn hefði í raun með þessu haldið í „gíslingu“ mörgum starfsmönnum sem tekið höfðu lán af þessu tagi. Fyrirsvarsmenn bankans hefðu stöðugt veitt sama svarið þegar starfsmenn báru sig eftir heimildum til að selja bréfin og mæta veðköllum. Það var á þann veg að verið væri að skoða málið.107 Í fyrrnefndri skýrslutöku sagði Guðmundur Þórður Guðmundsson: „Í samningnum er líka kveðið á um að þegar þetta er komið niður fyrir ákveðna þekju, þá eigi að koma veðkall frá bankanum, ef að því er ekki sinnt, þá megi bankinn leysa til sín bréfin og já, gera upp í raun og veru lánin og í raun og veru, þegar var bent á þetta, þá var sagt: Það er sem sagt verið að leita að annarri lausn. Og þetta er auðvitað vísbending um það að það mátti aldrei sýna veikleika með því að selja bréf í raun og veru. Og þetta náttúrulega er þannig að ég vil meina það að þú varst með stóran hóp starfsfólks sem var í raun og veru, þetta var bara hreint út, í bara gíslingu í meira en ár og jafnvel lengri tíma hjá banka með þessa stöðu. Nema það bara að segja upp eða hætta og þá vissi kannski fólk ekki í raun og veru hver staða þess var ef það hefði tekið upp á því. [...] Hagsmunirnir voru það miklir, alveg satt, ef við sýnum veikleika, ef lykilstjórnendur, stór hópur lykilstjórnenda fer að selja bréfin sín í bankanum, þá bara hrynur þetta [...].“108 Í greinargerð framkvæmdastjóra lögfræðisviðs Kaupþings sem afhent var rannsóknarnefnd í mars 2009 sagði til skýringar þessu: „Samkvæmt reglum bankans var starfsmönnum ekki heimilt á þessum tíma [árið 2005] að stofna félög utan um fjárfestinguna þar sem Fjármálaeftirlitið taldi að eignarhaldsfélög starfsmanna brytu í bága gegn gagnsæisreglum á fjármálamarkaði (sjá reglur bankans sem staðfest var af FME). Enginn vafi er á því að starfsmenn bankans hefðu sett þessi kaup inná félag ef afstaða FME á þessum tíma hefði ekki komið í veg fyrir það. Því ráða ekki aðeins sjónarmið um áhættu heldur einnig hrein hagkvæmnissjón„ armið varðandi möguleika starfsmanna að draga frá fjármagnskostnað. [...] Reynt var að líkja eftir félagaforminu með því að takmarka ábyrgð starfsmanna við 10% persónulega ábyrgð auk trygginga sem fólust í undirliggjandi andvirði verðmæti hlutanna, sem á þessum tíma var verulega hærra en lánsfjárhæðin. Lagt var til grundvallar að bréfin yrðu seld ef tryggingaþekjan færi niður fyrir 120% mörk og þannig væri útilokað að starfsmenn gætu orðið fyrir fjárhagslegum skaða.“ Að minnsta kosti hluti stjórnenda Kaupþings fylgdi því eftir að koma lánunum úr persónulegri ábyrgð sinni. Þann 12. desember 2006 sendu Magnús Guðmundsson, framkvæmdastjóri Kaupþings Lúxemborg, og Ármann Þorvaldsson, forstjóri Kaupþings Singer & Friedlander, tölvubréf af netfangi Magnúsar til Sigurðar Einarssonar og Hreiðars Más Sigurðssonar og afrit á Ármann Þorvaldsson. Í bréfinu kom fram hugmynd um að stjórnendurnir gætu losað sig undan persónulegri ábyrgð vegna lánanna þannig að Kaupþing bæri alla áhættu. Tekið skal fram að innan hornklofa eru skýringar rannsóknarnefndar á hugtökum sem skammstöfuð eru í bréfinu: „Sæll Siggi og Hreiðar Þar sem að Ármann er búinn að ræða þetta við ykkur höfum við talað okkur saman (samtök loyal CEOa) og komist að þessari hugmynd um bréf okkar í bankanum:

1. Við stofnum SPV (hver um sig) [eignarhaldsfélag eða Special Purpose Vehicle] og setjum öll bréf og lán í það félag.
2. Við fáum viðbótarlán uppá að 90% LTV [Loan to Value, eða 90 krónur að láni fyrir hverjar 100 sem eru í félaginu þegar] sem þýðir að við tökum út einhvern pening strax.
3. Við fáum heimild fyrir að fá lánað meira ef gengi KB hækkar sem nemur 90% LTV upp að genginu 1000. Þannig að ef gengið fer yfir 1000 þá getum við ekki fengið meira lánað.
4. Bankinn hefði engin margincall á okkur og myndi taka á sig fræðilegt tap ef að yrði

Við hefðum áhuga á að nota hluta af þessu fjármagni til að setja inní Kaupthing Capital Partners (principal investment sjóður bankans) Kveðja Magnús og Ármann Eins og við höfum sagt áður þá höfum við rætt þessa hugmynd við Ingólf líka.“ Tölvubréf Magnúsar og Ármanns lýsir tiltekinni afstöðu meðal æðstu stjórnenda bankans um hvernig binda eigi saman hag hluthafa og stjórnenda. Tillagan sem þarna er sett fram felst í því að stjórnendur geti innleyst áhættulausan hagnað sinn með því að leggja stöðugt meiri áhættu á bankann og hluthafa. Þeir leggja til að eignarhaldsfélög þeirra taki við bréfum sem þegar hafa verið veðsett í bankanum og fái enn frekari lán frá bankanum. Með þessu hefðu þeir getað greitt arð út úr félögunum með lánunum og veðsett alla þá hækkun sem orðið hafði á bréfunum síðan þau voru fyrst veðsett. Þess má geta að Ármann færði lán sín yfir í eignarhaldsfélag í janúar 2007 en Hreiðar Már hafði gert það vorið 2006.

Félagið Kaupthing Capital Partners II Fund L.P. (KCPII/Master) virðist m.a. hafa verið notað í sama tilgangi og Magnús og Ármann lýstu í tölvubréfi sínu. Sjóðurinn átti einnig að halda utan um fjárfestingar Kaupþings í óskráðum bréfum og var opinberlega kynntur sem lokaður sjóður í eigu félagsins, fagfjárfesta og viðskiptavina bankans í einkabankaþjónustu hans.109 Hinn 14. desember samþykkti lánanefnd stjórnar Kaupþings lán Kaupþings Lúxemborg til starfsmanna eða eignarhaldsfélaga í þeirra eigu sem námu allt að 137 milljónum sterlingspunda til að fjárfesta í félaginu KCPII.110 Um 47 milljónir punda skyldu skiptast milli eftirtalinna aðila: Á sama lánanefndarfundi tók nefndin fyrir umsókn KCPII/Master um að Kaupþing myndi veita félaginu bankaábyrgð (e. back up guarantee) að hámarki 45 milljónir evra. Að auki fór fjárfestingarsjóðurinn KCPII Fund sjálfur fram á lán sem nam alls 84 milljónum sterlingspunda (þá um 120 milljónir evra) til að fleyta félaginu yfir tímabundinn lausafjárvanda. Tilgangur félagsins er fremur óljós af fundargerð lánanefndar að dæma en því var ætlað að „fjárfesta í fyrirtækjum á sanngjörnum verðum, með hagnaðarmöguleika og skapa sjóðstreymi, sem hafa þegar komið sér vel fyrir á markaði og hafa skýrar leikáætlanir til að byggja upp virði fyrir hluthafana með innri vexti og/ eða yfirtökum“.111 Þar sem lánsupphæðin sem KCPII sóttist eftir var það há að hún taldist stór áhættuskuldbinding fyrir Kaupþing Lúxemborg (sem miðaðist við 84 milljónir evra) fór sjóðurinn fram á að móðurfélagið Kaupþing á Íslandi veitti ábyrgð fyrir því sem út af stæði, upp að 120 milljónum evra. Veð Kaupþings Lúxemborg fyrir lánunum voru bréfin í sjóðnum sjálfum sem og bréf starfsmanna sem stóðu að sjóðnum í Kaupþingi. Ekki fylgir nákvæm útlistun á veðunum í fundargerð lánanefndar. Hinn 31. ágúst 2008 var KCPII/Master með 83,6 milljónir evra að láni hjá Kaupþingi Lúxemborg. Aðrir starfsmenn sem nutu lánafyrirgreiðslu með afgreiðslu lánanefndar stjórnar skv. fylgiskjölum fundargerðarinnar (nefndir KCPII Investors) til kaupa í KCPII/Master, og sem lögðu fram 10% eigið fé á móti láninu, voru: Lánin vegna fjárfestinga starfsmanna í Kaupthing Capital Partners II Fund námu því a.m.k. um 109 milljónum punda eða ríflega 19 milljörðum króna miðað við gengi krónunnar við fall bankans. Kaupþing Capital Partners II fékk svo samþykkta lánafyrirgreiðslu fyrir alls 137 milljónir punda112 sem samsvarar 24 milljörðum króna miðað við gengi íslensku krónunnar og sterlingspunds 30. september 2008. Stærstur hluti þessara 43 milljarða króna vegna Kaupthing Capital Partners (19 milljarðar beint til stjórnenda) er því viðbót við þá 45 milljarða sem æðstu stjórnendur Kaupþings höfðu þegar fengið í lán hjá bankanum í árslok 2007. Hvað varðar lán starfsmanna á Íslandi skal tekið fram að ekki færðu starfsmenn lán og hlutabréf sín yfir í eignarhaldsfélög ef undan eru skildir fjórir starfsmenn sem fengu til þess sérstakt leyfi Hreiðars Más Sigurðssonar og Guðnýjar Örnu Sveinsdóttur, fjármálastjóra, árið 2008. Það voru Kristján Arason (febrúar 2008), Ingvar Vilhjálmsson (október 2008), Hannes Frímann Hrólfsson (október 2008) og Guðni Níels Aðalsteinsson (október 2008). Bjarki Diego, framkvæmdastjóri, hafði stofnað eignarhaldsfélagið DAB ehf. í ágúst 2007. Lán Bjarka með veðum í Kaupþingi voru þó að stærstum hluta tekin í hans eigin nafni en hlutabréf í Kaupþingi sem voru veðandlag lánsins voru færð sem eign eignarhaldsfélagsins í apríl 2008, alls um 1,5 milljónir hluta, þá að verðmæti um 1,3 milljarðar króna. Bjarki H. Diego var skráður fruminnherji í Kaupþingi. Einkahlutafélag hans, DAB ehf., hefði átt skv. reglum að vera á skrá hjá Fjármálaeftirlitinu sem félag fjárhagslega tengt fruminnherja en var það ekki. Þannig var ekki tilkynnt um kaup Bjarka á hlutabréfunum í viðskiptakerfi Kauphallarinnar en hér var um kaup fruminnherja að ræða. Sama á við um Guðna Níels Aðalsteinsson og félag hans RST ehf. en viðskipti þessara aðila voru ekki tilkynnt til Kauphallarinnar eins og reglur kveða á um. Guðni var skráður fruminnherji í Kaupþingi og einkahlutafélag hans RST ehf. var skráð sem fjárhagslega tengdur aðili.

Rammagrein 4 - Kafli 10.5

Þar sem Magnús Guðmundsson (forstjóri Kaupthing Bank Luxembourg) og Ármann H. Þorvaldsson (forstjóri Kaupthing Singer & Friedlander) voru báðir starfsmenn dótturfélaga Kaupþings kemur skuldastaða þeirra (eða eignarhaldsfélaga í þeirra eigu) ekki fram á þeim myndum sem hér eru sýndar að ofan. Samkvæmt lánabókum og skýrslu innri endurskoðunar Kaupþings frá 30. júní 2008 var skuldastaða Magnúsar 3,1 milljarður kr. en tryggingaþekja lánsins var á þeim tíma komin niður í 84%. Félagið Ármann Þorvaldsson ehf. skuldaði móðurfélaginu 3,5 milljarða á sama tíma og tryggingaþekja var 83%.113 Magnús stofnaði eignarhaldsfélagið Magnús Guðmundsson ehf. í júní 2008 en félagið átti ekki í neinni starfsemi það árið og er skuldlaust skv. ársreikningi 2008 og lánabókum móðurfélags Kaupþings. Í greinargerð framkvæmdastjóra lögfræðisviðs Kaupþings sem rannsóknarnefndinni var afhent í mars 2009 segir til skýringar þessu: „Á árinu 2006 féll FME frá þeirri afstöðu sinni að leggjast gegn því að starfsmenn stofnuðu eignarhaldsfélög um kaup á hlutum. Á stjórnarfundi 24. maí 2006 var samþykkt að veita forstjóra félagsins heimild til þess að stofna félag utan um hlutafé sitt í bankanum. Í fundargerð var bókað að öll persónuleg ábyrgð hans á skuldum falli niður. Starfsreglum bankans var breytt til samræmis við þetta. [....] Þegar verð hluta lækkaði á árinu 2007 var bankanum nokkur vandi á höndum að nýta sér hefðbundin ákvæði um veðköll bréfanna. Ástæðan var sú að slík innlausn hefði kallað á tilkynningar til Kauphallar um stórfelldar sölur starfsmanna á hlutafé í bankanum sem hefði óhjákvæmilega vakið mikla tortryggni hjá öðrum hluthöfum bankans, greiningaraðilum og fjárfestum almennt. [....] Þegar starfsmenn óskuðu eftir uppgjöri á lánunum ákvað bankinn að nýta sér ekki skilmála í bréfunum um veðköll en fullvissaði starfsmenn bankans hins vegar um það að þeir þyrftu ekki að hafa áhyggjur af því að gengið yrði að skuldinni á þá persónulega.“ Framangreind frásögn er á sama veg og kom fram í bréfi sem stjórnarformaður félagsins, Sigurður Einarsson, skrifaði frá London 26. janúar 2009 og sagt var til vina og vandamanna en birtist á opinberum vettvangi, á vefsíðum svo sem mbl.is:114 „Þegar verð hlutanna lækkaði á árinu 2007 var bankanum nokkur vandi á höndum að nýta sér hefðbundin ákvæði um veðköll hlutabréfanna. Ástæðan var sú að stórfelldar sölur starfsmanna á hlutafé í bankanum hefðu óhjákvæmilega vakið mikla tortryggni hjá öðrum hluthöfum bankans, greiningaraðilum og fjárfestum almennt. Til viðbótar þessu höfðu einstakir starfsmenn bankans stöðu innherja sem torveldaði sölu hlutanna enn frekar.“ Á stjórnarfundi 25. september 2008 samþykkti stjórn Kaupþings að fella niður persónulegar ábyrgðir starfsmanna þannig að ábyrgð þeirra takmarkaðist við þær tryggingar sem lagðar hefðu verið fram þegar lánin voru veitt. Þau lán sem Kaupþing hafði veitt Sigurði Einarssyni, stjórnarformanni

bankans, til hlutabréfakaupa í bankanum stóðu í um 6,3 milljörðum hjá móðurfélagi Kaupþings við fall bankans. Þá eru ótalin lán frá Kaupþingi Lúxemborg til félaga í eigu Sigurðar, s.s. The S Invest Trust og Themisto S.A., en það síðarnefnda var samkvæmt bókum Kaupþings í Lúxemborg með a.m.k. 10 milljónir evra að láni, sjá frekari umfjöllun um Kaupthing Capital Partners II Fund.

10.5.2.3 Árangurstenging launa starfsmanna Kaupþings

Að undanskilinni lánafyrirgreiðslu til kaupa á hlutabréfum í Kaupþingi fólust árangurstengdar greiðslur starfsmanna Kaupþings að mestu í bónusgreiðslum. Kaupréttarsamningar sem árangurstengd laun voru á undanhaldi í bankanum allt frá 2005 til falls hans. Ákvarðanir um upphæðir bónusgreiðslnanna voru í höndum forstjóra, stjórnarformanns, framkvæmdastjóra viðkomandi sviðs og starfsmannastjóra. Rannsóknarnefnd Alþingis fær ekki séð af athugun sem hún hefur gert að bónusgreiðslurnar hafi verið tengdar rekstrarárangri bankans með kerfisbundnum hætti heldur virðast þær hafa verið háðar huglægu mati stjórnenda. Til marks um bónusákvarðanir æðstu stjórnenda Kaupþings er m.a. tölvubréf sem Sigurður Einarsson, stjórnarformaður, sendi Magnúsi Guðmundssyni, forstjóra Kaupþings Lúxemborg, 9. júlí 2008. Vitnað er til tölvubréfsins hér til hliðar og í beinu framhaldi til svars Magnúsar, sem sent var samdægurs frá BlackBerry Wireless Handheld símtæki. Það er athyglisverð þróun að bónusgreiðslur til stjórnenda eru hæstar á árinu 2008. Á sama tíma og rekstur bankans var erfiður, lausafjárþröng hrjáði hann og verð á hlutabréfum hans féllu í verði fengu stjórnendur hærri bónusa en dæmi voru um áður. Bónusarnir fóru úr 1,3 milljónum kr. að meðaltali á mánuði árið 2007 í 2,1 milljón kr. að meðaltali á mánuði árið 2008. Upphæðir bónusa til helstu lykilstjórnenda, s.s. Guðnýjar Örnu Sveinsdóttur, fjármálastjóra, Guðna Níelsar Aðalsteinssonar, yfirmanns fjárstýringar, Steingríms Kárasonar, yfirmanns áhættustýringar, og fleiri, hækkuðu úr 15 milljónum kr. fyrir fyrri árshelming 2007 í 25 milljónir kr. fyrir fyrri árshelming 2008.115 Þetta á þó ekki við um þá aðila sem voru með allra hæstu launin, svo sem Hreiðar Má Sigurðsson forstjóra, en bónusgreiðslur hans lækkuðu úr 6,2 milljónum kr. á mánuði árið 2007 niður í 3,5 milljónir kr. á mánuði að meðaltali árið 2008. Árshlutauppgjör Kaupþings sýna að afkoma bankans batnaði ekki á þessu tímabili en hagnaður á hvern hlut á fyrri árshelmingi 2007 var 34,6 krónur á hlut en 21,5 krónur á hlut á fyrri árshelmingi 2008.